Niên Học là gì?
* Mình thấy hè này một số buổi gặp mặt của bạn cũ để kỷ niệm khoảng thời gian vào và ra trường được ghi là “niên khóa” (ví dụ 1983-1988 chẳng hạn). Mình muốn hỏi là cách ghi này có đúng không? (Lan Chi, xã Hòa Bắc, huyện Hòa Vang, Đà Nẵng).
– Từ “niên khóa” đã được các từ điển giải thích rõ ràng. Như cuốn từ điển tiếng Việt thông dụng (NXB Trẻ, 1997) của Cử nhân giáo khoa Triết học Nguyễn Văn Xô, được tác giả giới thiệu là “cố gắng chứa đựng đủ những từ ngữ thông dụng trong cuộc sống hàng ngày”. Từ “niên khóa” trên trang 32, được giải thích là “(dt) khóa học kéo dài một năm hay khóa thi của một năm”. Từ điển tiếng Việt (tra trực tuyến tại informatik.uni-leipzig.de/~duc/Dict/) mô tả là “Thời gian học hết của một lớp: Niên khóa bắt đầu từ tháng Chín và kết thúc vào tháng Sáu của năm sau”.
Bài viết “Niên khóa là gì: Định nghĩa và ý nghĩa trong hệ thống giáo dục” trên trang hoi.edu.vn (Hỏi đáp – Giải đáp các vấn đề giáo dục) giải thích cụ thể hơn. Theo đó, niên khóa là một thuật ngữ được sử dụng để xác định thời gian học của một học sinh hoặc một lớp học. Thông thường, niên khóa được tính dựa trên năm học, bắt đầu từ khi một khóa học bắt đầu và kết thúc khi khóa học tiếp theo bắt đầu. Ví dụ, niên khóa 2022-2023 bắt đầu từ tháng Chín năm 2022 và kết thúc vào tháng Tám năm 2023.
Cách xác định niên khóa trong trường học
Vậy, làm thế nào để xác định niên khóa trong các trường học? Bài viết đã đưa ra rằng, trong các trường học, niên khóa thường được xác định dựa trên năm học và cấp học. Xác định niên khóa của một học sinh thường dựa trên năm học mà học sinh đó bắt đầu học. Thông thường, học sinh bắt đầu học vào đầu năm học mới, ví dụ như tháng Chín hoặc tháng Tám. Niên khóa của học sinh sẽ bắt đầu từ năm học đó và kéo dài cho đến khi năm học tiếp theo bắt đầu. Ví dụ, nếu một học sinh bắt đầu học vào năm học 2021-2022, niên khóa của học sinh đó sẽ là niên khóa 2021-2022.
Hội Khóa: Tương tác của bạn cũ
Trong trường hợp tổ chức buổi gặp mặt bạn cũ để kỷ niệm thời gian vào và ra trường, người ta sẽ sử dụng thuật ngữ “hội khóa”. Trong bài viết “Văn hóa hội khóa là như thế nào?” trên Báo Thể thao & Văn hóa ngày 30-7-2017, nhà báo Vũ Lâm, cựu học sinh Trường THPT Sơn Tây (Hà Nội) đã kể lại một câu chuyện từng đọc trên tờ báo này và nhớ lại khi tham dự Hội khóa Trường THPT Sơn Tây khóa 1992-1995 nhân kỷ niệm 22 năm ra trường (1995-2017). Câu chuyện này chỉ hơn 200 chữ nhưng quan trọng là trong bài viết gần 2.400 chữ của tác giả, đã sử dụng từ “hội khóa” đến 14 lần (không có từ “niên khóa” nào).
Trở lại với câu hỏi trên. Thuật ngữ chính xác ở đây là “hội khóa”. Cựu học sinh Trường THPT Đức Hợp, xã Đức Hợp, huyện Kim Động, tỉnh Hưng Yên đã tổ chức: “Hội khóa 20 năm (Khóa 1999-2002) – Xúc động ngày trở về, Lưu luyến bước chân đi”.
Cựu học sinh Trường THPT Phan Châu Trinh (Đà Nẵng) tổ chức “Hội khóa 1998-2001 nhân dịp kỷ niệm 20 năm ra trường”. Thư mời dự sự kiện này có đoạn: “Nhằm đáp ứng nguyện vọng của các bạn cựu học sinh khóa 1998-2001 và tiếp tục truyền thống tôn sư trọng đạo, uống nước nhớ nguồn, Ban tổ chức hội khóa sẽ cố gắng xây dựng một ngày hội khóa thực sự ý nghĩa. Và để đạt được điều này, sự đồng lòng, chung tay góp sức và hỗ trợ tích cực từ phía các bạn là điều rất quan trọng thành công của hội khóa sau 20 năm ra trường của chúng ta”.
HEFC